OSMANİYE’DEKİ AHISKALILAR
“Ahıska bir gül idi, gitti.
Bir ehl-i dil idi gitti.
Söyleyin Sultan Mahmut’a:
İstanbul’un kilidi gitti”
Türk edebiyatının şaheseri Dede Korkut Kitabı’nda, Kazan Bey Oğlu Uruz hikâyesinde, Uruz Bey’in tutsak olduğu “Ak-Saka Kal’ası” Ahıska Türklerinin ata yurtlarıdır.
             Türkiye’nin 15 km. yakınında, Posof Çayı’nın iki yakasında bulunan Ahıska; Tiflis, Batum ve Türkiye karayollarının kavşağındadır. 
           Coğrafî olarak Gürcistan sınırında olsa da aslen Kıpçak Türklerinden olan Ahıskalılar Gürcü değildir. Ahıskalıların dili, ağız olarak Kuzey Anadolu Türkçesidir. 
            Meydan Larousse Ansiklopedisi’nde Ahıska’nın, Türkçe “Akışka” kelimesinden geldiği belirtilmektedir.
Dede Korkut Hikâyelerinde “kâfir eli” denilen Karadeniz sahili ilk olarak Hz Osman devrinde fethedilmiştir. 
Ahıska, 13.yy sonunda İlhanlı Hanı Abaka Han’ın eline geçtikten sonra atanan "Atabeyler” tarafından yönetilmiştir.
 310 yıl yaşamış olan Ahıska Atabeyliği Anadolu’nun en uzun ömürlü Türk Beyliğidir.
1578 yılında yapılan Çıldır Savaşında Osmanlı Devleti’nin hakimiyetine giren Ahıska, Çıldır Eyaletine bağlı bir Eyalet merkezi haline getirilmiştir.                     
          250 yıl Osmanlı Eyaleti ve serhat şehri olan Ahıska 1828 yılındaki Osmanlı-Rus Savaşı sonunda imzalanan Edirne Antlaşması ile Ruslara verilmiştir. 
          1953’te yapılan Kırım Savaşı’nda Ahıskalılar Osmanlı ordusuna çok büyük destek vermiştir. Ancak 19 Kasım 1853’te Azgur Boğazı'nda Osmanlı ordusu yenilince şiddetlenen Rus mezalimi üzerine bir kısım Ahıskalı vatanını terk etmiş, Erzurum'a gitmiştir.    
Osmanlı Devleti ve yerel halk Kafkasya’nın düşman eline geçmemesi için çok büyük mücadele vermiştir. 
             Kafkasya Valisi Grandük Mihail Nikolayeviç’in komutasındaki 75.000 kişilik Rus ordusuna Ahmet Muhtar Paşa 20.000 kişilik ordusu ile kahramanca direnmiştir.             
           Avar kökenli lider Şeyh Şamil’in Kafkasya'nın özgürlüğü için 25 yıl mücadele etmesi, 6 Eylül 1859 günü 70 bin kişilik Rus ordusuna karşı birkaç yüz askeri ile direnmesi bir efsanedir. 
            93 harbinde Kars’ı alan ve Erzurum’a saldıran Rus ordusuna karşı verilen mücadelede Aziziye Tabyası’nın başındaki Erzurumlu Nene Hatun’un kahramanlığı tarihe geçmiştir.
            Ve Tuna cephesinde, Osman Nuri Paşa’nın 145 gün süren Plevne Savunması dünya harp tarihçileri için önemli bir derstir.  
VII. yy’da İslam ordusunun Tiflis’i fethinden sonra Gürcü zadegân sınıfı batıya, Acara’ya gelmiştir. 
93 harbinde Rusların eline geçen Acaristan’da göç hızlanmışsa da 1918'de tekrar Osmanlı yönetimine giren Acaristanın başşehri Batum TBMM'ye 5 Milletvekili göndermiştir.
             16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması ile Ahıska terk edilmiştir.
  Kızılordu’nun desteği ile Ahıska topraklarını işgal eden Ermenilerin ve Gürcülerin başlattığı soy kırımının izleri çok derindir. 
              Gürcü Stalin zamanında Moskof mezalimi dayanılmaz hale gelmiş, Ahıska Türklerinin önde gelen aydınları, “Türkçülük, Kemalistlik ve Türkiye taraftarlığı” sebebiyle öldürülmüş ya da sürgün edilmiştir. 
            Gürcü yönetiminde mezalim “Türk soy kırımı” haline gelmiş, isimler Gürcüleştirilmiş, mesela Ahmet adı Giorgi, soyadı Paşaoğlu yerine Paşaladze denilmiştir.(1)
           1944 yılında, kanlı diktatör Stalin zamanında Ahıskalılar SSCB ülkelerine sürgün edilmiştir. Tarihin en acı hikâyelerinden olan bu sürgünde Ahıskalılar iki saat içinde tren vagonlarına doldurulmuş, Kazakistan’a, Kırgızistan’a, Özbekistan’a gönderilmiştir.
              93 harbinden itibaren Anadolu’ya göç eden yaklaşık 250.000 Kafkasyalı başta Kars, Erzurum, Ardahan olmak üzere yakın bölgelere iskân edilmiştir. 
              Bugün Türkiye’de kendisini Gürcü zannedenlerin tamamı Acara Türkleridir. 
Vatanlarını terk eden Kafkas Türklerinden bir kısım Ahıskalı ve Acaralı aile Osmaniye’ye gelmiştir. 
              1-http://www.ahiska.org.tr/sayi20/7.pdf
Yarın: OSMANİYE’DE BİR AHISKA KÖYÜ; KÜLLÜ

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Misafir Avatar
yalcin ipek 5 yıl önce

ismet abi cok duygulandim.allah razi olsun.devamini bekliyorum.

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner30